Deze rubriek verscheen op 30 september 2009 op Dichters & Denkers online



Koppensnellers


Een kind van joodse immigranten won dit jaar de literatuurprijs voor Arabisch talent. Zo stond het althans in de Volkskrant. Tuvit Shlomi, een 28-jarige slamdichteres, had onder het pseudoniem Wallada bint al-Mustaqfi meegedongen naar de El Hizjra-prijs. De prijs ging eerder naar Mustafa Stitou en Abdelkader Benali en vormde het startschot van hun carrière. Anno 2009 is de prijs vooral een aanmoediging: mensen van Arabische afkomst zetten hun eerste stap in de letteren vooral binnen eigen kring, zo verklaart Abderrazak Sbaiti, voorzitter van El Hizjra. Tuvit Shlomi had volgens hem geen pseudoniem hoeven gebruiken: eerder won een Nederlander de prijs, de jury leest de bijdragen anoniem.

Het verhaal wordt echter anders als blijkt dat Shlomi niet dé winnaar maar een van de zeven eerste-prijswinnaars is en zijzelf, werkzaam als persvoorlichter van het Centrum Informatie en Discriminatie Israël, het bericht de krant in kreeg. Niet winnaars Nora Taoinza, Khalid Sabili, Nourelhouda Kassi, Dounia Tourabi, Atilla Erdem en Ahmed Laâbi werden genoemd. Vanuit de Amsterdamse Openbare Bibliotheek belde Shlomi direct na de uitreiking naar de krant en daar bleek iemand op zondag aanwezig en willens er een stukje van te maken. Nu klinkt 'Joodse wint Arabische prijs' stukken pakkender dan het andere verhaal, en ook al is het niet volledig, een leugen is het niet. Je kunt hoogstens stellen dat winnares en krant de gegevens hebben verdicht.

De mythe van de verdichting, daar brandt ieder mens zich vroeg of laat wel eens aan. De mens wil beknopte informatie, liefst in oneliners. Op de Rietveld Academie werd een jaar of zeven geleden een nieuwe afdeling opgericht getiteld Schrijven, nadat het bestuur had opgemerkt dat kunstenaars in toenemende mate teksten in hun werk gebruikten. Teksten die in nogal wat gevallen uit ongestructureerde en semi-filosofische tekstbrokken bestonden. Chef Erik Viskil (nee, geen pseudoniem) bedacht dat het goed was om dichters aan te trekken als docenten, omdat dichters er goed in zijn om teksten kort te maken. Een ogenschijnlijk logische gedachte. Maar het nadeel van dichters is dat ze het altijd hebben over gedichten.

Het kan erger. Niet lang na de orkaan Katrina stond op de schermen van Parool TV in tramlijn 7 de zin: 'New Orleans geëvacueerd'. Uit het onderstaande bericht bleek dat hoogstens hulp op gang was gekomen. Die dag stonden nog steeds mensen met hun schoenen tegen plafonds te slaan en lagen in de Superdome baby’s naast stervende mensen. Terwijl de tram een bocht om het park maakte, ging de tekst erg kort door de bocht. Die dag vond blogger en dichter Jeroen Mettes een uitspraak van first lady Barbara Bush over de achterblijvers in New Orleans: 'They were underpriviliged anyway.'

Koppensnellers. Verdichters. Betitelaars. Kortwiekers. Verzenmakers. Apen met scheermessen, zoals mijn goede vader ze te pas en te onpas pleegde te noemen. Al het kwaad in de wereld begint en eindigt met poëzie. Iemand die dat als geen ander weet is Carol Ann Duffy, uiteindelijk poet laureate van Engeland. Ze schrijft aanstekelijke gedichten die tegen je aan lopen te monologen als kroegpraat. Uit haar bundel The Other Country het gedicht Poet for Our Times:

I write the headlines for a Daily Paper.
It’s just a knack one’s born with all-right-Squire.
You don’t have to be an educator,
just bang the words down like they’re screaming Fire!
CECIL-KEAYS ROW SHOCK TELLS EYETIE WAITER.
ENGLAND FAN CALLS WHINGEING FROG A LIAR.

Cheers. Thing is, you got to grab attention
with just one phrase as punters rush on by.
I’ve made mistakes too numerous to mention,
so now we print the buggers inches high.
TOP MP PANTIE ROMP INCREASES TENSION.
RENT BOY: ROCK STAR PAID ME WELL TO LIE.

I like to think that I’m a sort of poet
for our times. My shout. Know what I mean?
I’ve got a special talent and I show it
in punchy haikus featuring the Queen.
DIPLOMAT IN BED WITH SERBO-CROAT.
EASTENDERS’ BONKING SHOCK IS WELL-OBSCENE.

Of course, these days, there’s not the sense of panic
you got a few years back. What with the box
et cet. I wish I’d been around when the Titanic
sank. To headline that, mate, would’ve been the tops.
SEE PAGE 3 TODAY GENTS THEY’RE GIGANTIC.
KINNOCK-BASHER MAGGIE PULLS THE STOPS.

And, yes, I have a dream – make that a scotch, ta –
that kids will know my headlines off by heart.
IMMIGRANTS FLOOD IN CLAIMS HEATHROW WATCHER.
GREEN PARTY WOMAN IS A NIGHTCLUB TART.
The poems of the decade… Stuff ’em! Gotcha!
The instant tits and bottom line of art.

 

 

 

http://www.elhizjra.nl/

Jeroen Mettes: http://www.n30.nl/poezienotities.html

Carol Ann Duffy. The Other County. Anvil. 56 blz. £5,95

 
 
Biografie
Publicaties
Recensies
Recensies
Optredens
Residenties
Redactie
Organisatie
Docentschappen
Links
Voorgrond
Contact